سنجش آموزش و پرورش اصفهان

امام صادق(علیه السلام)
به مناسبت سالروز شهادت امام جعفر صادق(علیه السلام)

این كشمكش ها و مشكلات سببشد كه توجه بنی امیه و بنی عباس كمتر به امامان و فعالیتشان باشد، از این رو ایندوران، دوران آرامش نسبی امام صادق و شیعیان و فرصت بسیار خوبی برایفعالیتعلمی وفرهنگی آنان به شمار می رفت.

جنبش فرهنگی در دوران امامت حضرت:
عصر آن حضرت همچنین عصر جنبش فرهنگی و فكری و برخورد فرق و مذاهب گوناگون بود. پس از زمان رسول خدا دیگر چنین فرصتی پیشنیامده بود تا معارف اصیل اسلامی ترویج گردد، به خصوص كه قانون منع حدیث و فشارحُكّام اموی باعث تشدید این وضع شده بود. لذا خلأ بزرگی در جامعه آنروز كه تشنةهرگونه علم و دانش و معرفت بود، به چشم می خورد.
امام صادق با توجه به فرصتمناسب سیاسی و نیاز شدید جامعه، دنباله نهضت علمی و فرهنگی پدرش را گرفت و حوزهوسیع علمی و دانشگاه بزرگی به وجود آورد و در رشته های مختلف علمی و نقلی شاگردانبزرگی تربیت كرد. شاگردانی چون: هشامبن حكم،مفضلبن عمر كوفی جعفی،محمدبن مسلم ثقفی،ابانبن تغلب،هشام بن سالم،مؤمن طاق،جابربن حیان و . . . . تعداد شاگردان امام را تا چهار هزار نفر نوشته اند.
 

ابوحنیفه رئیس یكی از چهار فرقهاهل سنت مدتی شاگرد ایشان بود و خودش به این موضوع افتخار كرده است.
امام از فرصت های گوناگونی برای دفاع از دین و حقانیت تشیع و نشر معارف صحیح اسلام استفاده می برد. مناظرات زیادی نیز در همین موضوعات میان ایشان و سران فرقه های گوناگون انجامپذیرفت كه طی آنها با استدلال های متین و استوار، پوچی عقاید آنها و برتری اسلامثابت می شد.
 

همچنین در حوزه فقه و احكام نیز توسط ایشان فعالیت زیادی صورت گرفت، به صورتی كه شاهراه های جدیدی در این بستر گشوده شد كه تاكنون نیز به راه خودادامه داده است.
 

بدین ترتیب، شرایطی مناسب پیش آمد و معارف اسلامی بیش از هروقت دیگر از طریق الهی خود منتشر گشت، به صورتی كه بیشترین احادیث شیعه در تمامزمینه ها از امام صادق نقل گردیده و مذهب تشیع به نام مذهب جعفری و فقه تشیع به نامفقه جعفری خوانده می شود.
 

حاكمان معاصر:
همانطور كه گفته شد امام بین دو دوره اموی وعباسی ودوران گذار از امویان به عباسیان می زیست. ایشان ازمیان خلفای اموی با افراد زیرمعاصر بود:

 1-هشامبن عبدالملك 105- 125) ه. ق)
 2- ولید بن یزید بن عبدالملك(125-126)
 3- یزید بن ولید بن عبدالملك(126)
 4- ابراهیم بن ولید بن عبدالملك70 روز از سال126) )
 5- مروانبن محمد (126-132)
 و از خلفای عباسی نیز معاصر بودند با:
 1- عبدالله بن محمد مشهور به سفاح(132-137)
 2- ابوجعفر مشهور بهمنصوردوانقی    (137-158)  

نباید تصور كرد كه امام به كلی خود را از جریانات وامور سیاسی دور نگه داشت، بلكه همواره از وقتهای مناسب برای ترویج حقانیت خود وبطلان هیأت حاكمه بهره می برد و بدین منظور نمایندگانی را نیز به مناطق مختلف بلاداسلامی می فرستاد.
عباسیان برای كسب قدرت و محبوبیت در دلهای مردم از وجههاهلبیت پیامبر (ص)استفاده می كردند و حتی شعارشان الرضا فی آل محمّد(ص)بود. آنان به دنبال اشخاصی با وجهه مردمی بودند كه هم از بستگان پیامبر باشند و هم درمیان مردم محبوبیت داشته باشند. لذا بهترین شخص در نظر عباسیان امام صادق (ع)بود.

امام صادق (ع)پیشنهاد آنان را رد كردند و فرمودند: نه شما از یاران من هستیدونه زمانه،زمانه ی من است. حتی برخی از بستگان آن حضرت نزدیك بود با این پیشنهاد ها فریب بخورند، اما امام با روشنگری خاص خود به آنان فهماندند كه به ظاهر توجه نكنند. امام می دانست كه عباسیان نیز هدفی جز رسیدن به قدرت ندارند و اگر شعار طرفداری از اهلبیت را مطرح می كنند، صرفاً به خاطر جلب حمایت توده های شیفته اهل بیت است. امام میدید كه سران سیاسی و نظامی عباسیان در خط مستقیم اسلام و اهل بیت نیستند و لذا حاضرنبود با آنان همكاری كرده و به اقداماتشان مشروعیت بخشد.

چنانكه در تاریخ می بینیم كه چه جنایاتی كردند و چه خونهایی ریختند تا پایه های حكومت عباسیان محكم گردد.
از حوادث مهم در زمان امامت حضرت، قیام عمویشزید علی بن  است كه شكست خورد و با شهادت زید به پایان رسید.
شهادت حضرت صادق علیه السلام:
پس از به قدرت رسیدن عباسیان، همانطور كهآن حضرت پیش بینی كرده بود فشار بر شیعیان افزایش یافت و با روی كار آمدن منصور این فشار به اوج خود رسید. امام نیز از این فشار ها مستثنی نبود. این دوران، یعنی چندسال آخر عمر آن حضرت بر خلاف دوران اولیه امامتشان،‌ دوره سختی ها و انزوای دوبارةآن حضرت و حركت تشیع بود. منصور شیعیان را به شدت تحت كنترل قرار داده بود.
سرانجام كار به جایی رسید كه با تمام فشارها، منصور چاره ای ندید كه امام صادق(ع) را كه رهبر شیعیان بود از میان بردارد و بنابراین توسط عواملش حضرت را به شهادت رساند. آن حضرت در سن65 سالگی در سال 148 هجری به شهادت رسید و در قبرستان معروفبقیع دركنار مرقد پدر و جدّ خودش مدفون گردید.
در زمینه فضایل و مكارم اخلاقی حضرت صادق روایات و وقایع بسیار زیادی نقل شده است. آن حضرت با رفتار كریمانه و خلق و خوی الهی خود بسیاری از افراد را به راه صحیح هدایت فرمود، به گونه ای كه پیروان دیگر مكاتب و ادیان نیز زبان به مدح آن حضرت گشوده اند.